Premier w Wieluniu: „Niech ten rok szkolny będzie rokiem wrażliwości, szacunku i walki z pogardą”

Wieluń – symbol tragedii i przestroga dla współczesnych

W poniedziałek, 1 września 2026 r., w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu odbyła się uroczysta inauguracja nowego roku szkolnego, w której udział wziął premier Donald Tusk. To nieprzypadkowe miejsce – Wieluń był jednym z pierwszych miast zbombardowanych przez niemieckie siły powietrzne we wrześniu 1939 r., jeszcze przed słynnym atakiem na Westerplatte. W wyniku nalotów zginęło co najmniej 1200 osób, a centrum miasta zostało zniszczone w 90%. Dziś to miejsce stanowi nie tylko pomnik przeszłości, ale przede wszystkim przestrogę przed skutkami nienawiści i pogardy, które – jak podkreślał premier – zawsze prowadzą do zła.

Szef rządu, jeszcze przed rozpoczęciem ceremonii, zapalił znicz przy pomniku ofiar września 1939 r. i rozmawiał z dwojgiem świadków bombardowania – panią Anielą i panem Eugeniuszem. Ich relacje to żywa lekcja historii, która – zdaniem premiera – powinna być dla młodych pokoleń moralnym kompasem. W swoim wystąpieniu Tusk zaznaczył, że pamięć o wojnie to nie tylko znajomość dat i faktów, ale przede wszystkim umiejętność wyciągania wniosków na przyszłość.

Apel do młodzieży: codzienne postawy kształtują przyszłość

Premier zwrócił się bezpośrednio do uczniów, przypominając, że choć młode pokolenia nie doświadczyły wojennych dramatów, to właśnie od ich codziennych wyborów zależy, czy Polska pozostanie krajem bezpiecznym i wolnym. Wskazał, że odpowiedzialność zaczyna się od małych rzeczy – od sposobu, w jaki traktują rówieśników, od reakcji na przemoc i agresję, od gotowości do pomocy słabszym. W polskich szkołach coraz częściej dochodzi do aktów przemocy, również na tle narodowościowym, dlatego tak ważne jest budowanie atmosfery szacunku i otwartości.

W swoim przemówieniu Tusk podkreślił, że rok szkolny 2026/27 powinien być czasem wrażliwości i wzajemnego zrozumienia. Zaapelował do uczniów, aby szanowali nauczycieli, ale też śmiało bronili swoich racji, jeśli czują, że mają słuszność. Zaproponował też prosty, ale wymowny test wychowania obywatelskiego: przynajmniej raz w tygodniu pomyśleć o osobach potrzebujących pomocy i realnie im ją okazać. To – jak mówił – najpiękniejsza lekcja, jaką można wynieść ze szkoły.

„Bardzo Was proszę, szanujcie się nawzajem, respektujcie swoje opinie, szanujcie nauczycieli, kłóćcie się z nimi, kiedy czujecie, że macie rację. Pomyślcie przynajmniej raz w tygodniu o tych, którzy potrzebują Waszej pomocy i postarajcie się im pomóc. To jest najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Lekcja historii dla przyszłości – co to znaczy dla nas?

Premier podkreślił, że spór o to, gdzie dokładnie zaczęła się II wojna światowa, ma dziś drugorzędne znaczenie. Najważniejsze jest, aby wszędzie na świecie – tak jak w Wieluniu – pamiętać o tym, co doprowadziło do wojny, jak wielkim nieszczęściem jest konflikt zbrojny i jak wielkim zadaniem każdego pokolenia jest go uniknąć. To właśnie pamięć daje szansę, że kolejne pokolenia nie będą musiały doświadczyć okrucieństw wojny. Nie chodzi jednak o bierną znajomość historii, ale o aktywną refleksję nad jej znaczeniem – o umiejętność odróżniania dobra od zła i rozpoznawania zagrożeń, zanim przerodzą się w tragedię.

W tym kontekście premier przypomniał, że 1 września to dzień, który łączy dwa ważne doświadczenia – radość z rozpoczęcia nowego roku szkolnego oraz pamięć o wybuchu II wojny światowej. W każdej polskiej szkole powinno się dziś pamiętać, że nienawiść, pogarda, przemoc i agresja prowadzą wyłącznie do zła. To przesłanie nabiera szczególnego znaczenia w czasach, gdy w przestrzeni publicznej i w sieci coraz częściej spotykamy się z mową nienawiści i brakiem szacunku dla odmiennych opinii.

Co to oznacza dla uczniów i nauczycieli w Mielcu?

Choć wydarzenie miało miejsce w Wieluniu, jego przesłanie jest uniwersalne i dotyczy również społeczności Mielca. W naszych szkołach – podobnie jak w całym kraju – obserwujemy wyzwania związane z relacjami rówieśniczymi, hejtem w internecie czy agresją słowną. Apel premiera o wrażliwość i szacunek może być impulsem do rozmów w mieleckich klasach na temat tego, jak budować atmosferę bezpieczeństwa i akceptacji. Lokalne szkoły, takie jak Zespół Szkół Technicznych czy Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Konarskiego, mogą włączyć się w inicjatywy promujące empatię i reagowanie na przemoc, organizując warsztaty, debaty czy akcje charytatywne.

Dla mieszkańców Mielca i regionu ważne jest, aby pamięć o historii – w tym o lokalnych bohaterach i ofiarach wojny – była żywa także w codziennym życiu. Warto, aby mieleckie szkoły organizowały spotkania ze świadkami historii, wycieczki do miejsc pamięci, a także projekty edukacyjne dotyczące II wojny światowej. To właśnie takie działania kształtują postawy, które – jak podkreślił premier – są fundamentem wolnego i bezpiecznego kraju. Każdy z nas, niezależnie od wieku, może przyczynić się do tego, aby Polska pozostała miejscem, w którym szacunek i wrażliwość są ważniejsze niż pogarda i nienawiść.

Podsumowanie – najważniejsze fakty i liczby

• 1 września 2026 r. – inauguracja roku szkolnego w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu z udziałem premiera Donalda Tuska
• 1200 ofiar – bilans niemieckich nalotów na Wieluń we wrześniu 1939 r.
• 90% centrum miasta – stopień zniszczenia Wielunia podczas ataku Luftwaffe
• 1939 r. – wybuch II wojny światowej, symbolicznie upamiętniony przez zapalenie znicza przy pomniku ofiar
• 2026/27 – rok szkolny, który ma być rokiem wrażliwości, szacunku i walki z pogardą

Premier Donald Tusk, kończąc swoje wystąpienie, pozostawił zebranym – uczniom, nauczycielom i mieszkańcom Wielunia – ważne przesłanie na cały rok: „Niech ten rok szkolny będzie rokiem wrażliwości, szacunku i walki z pogardą”. To słowa, które mogą stać się mottem nie tylko dla społeczności szkolnej, ale dla całego kraju. W Mielcu, podobnie jak w całej Polsce, warto wziąć je sobie do serca – dla dobra uczniów, nauczycieli i całych lokalnych społeczności.