Stanisław Działowski
Biografia
Stanisław Józef Działowski urodził się 11 kwietnia 1900 w Mielcu jako syn Walentego i jego drugiej żony Teofili z Sobieskich. Ukończył sześć klas szkoły powszechnej, a następnie dwa lata uczył się w Gimnazjum im. Stanisława Konarskiego w Mielcu. W 1916 roku uciekł z domu i przedostał się do Wiednia, gdzie 6 marca 1916 roku zgłosił się na ochotnika do Cesarstwa i Królestwa Armii; został skierowany do szkół mechaników lotniczych w Mauer i Szeged.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. wstąpił do Wojska Polskiego i został mechanikiem w Niższej Szkole Lotniczej w Krakowie, a od września 1920 r. w Bydgoszczy. Pracował tam jako majster w parku lotniczym szkoły. Wspólnie z bratem Mieczysławem w 1924 r. podjął prace nad szybowcem Bydgoszczanka, który w 1925 r. wziął udział w II Wszechpolskim Konkursie Szybowców.
W 1926 r. w Bydgoszczy, już jako szef montowni płatowców, ukończył kurs pilotażu. W 1927 r. został przeniesiony do 2. Pułku Lotniczego w Krakowie, pełnił funkcje oblatywacza, instruktora lotów i kontrolera parku lotniczego. Wraz z bratem Mieczysławem był konstruktorem awionetek DKD; prace nad DKD-I rozpoczęto jesienią 1925 r. Samolot zbudowano częściowo w piwnicy domu w Bydgoszczy i oblatano 1 lutego 1926 r.; w 1927 r. zaprezentowano na wystawie LOPP w Warszawie.
Na drugiej konstrukcji DKD-III Działowski zajął 4. miejsce w I-Krajowym Konkursie Awionetek w 1927 r., a 3. miejsce w II-Krajowym Konkursie Awionetek w 1928 r. W konkursie zwyciężyła DKD-IV. Na DKD-IV wykonał lot dowódca 2. pułku lotniczego mjr Tadeusz Wereszczyński, który zarekomendował ten samolot do zakupu przez wojsko. Udostępnił też braciom Działdowskim jeden z hangarów 2 PL na potrzeby ich działalności. Ostatnim ukończonym projektem Działowskich był DKD-V, który był przygotowany do startu w Międzynarodowych Zawodach Samolotów Turystycznych Challenge 1930. Podczas przelotu do Warszawy samolot lądował w rejonie Końskich; Stanisław Działowski został ranny. W późniejszych latach opracowali projekty DKD-VI, VII, VIII i IX, ale nie udało się im uzyskać środków na ich zbudowanie.
Od 1930 r. Stanisław Działowski zajmował się ideą połączenia samolotu z samochodem – aeromobilem DKD-X, który nie został ukończony z uwagi na brak finansów i chorobę konstruktora. W 1932 r. na łamach czasopisma Wiarus-organu podoficerów wojska lądowego i marynarki wojennej-opublikowano artykuł na temat aeromobilu z fotografią modelu wykonanego z drewna. Artykuł wywołał odzew; w ciągu kilku tygodni podoficerowie II i IV Okręgu Korpusu zebrali prawie 20 tys. zł na budowę pierwszego aeromobilu. Za zgodą dowódców i pod patronatem ówczesnego dowódcy Okręgu Korpusu Nr V, powołano Fundusz Budowy Aeromobilu.
W 1935 r. z powodu stanu zdrowia przeszedł w stan spoczynku. Po zakończeniu służby nie zerwał związków z lotnictwem. Był kierownikiem technicznym Szkoły Pilotów LO PP w Stanisławowie oraz pracownikiem Wytwórni Płatowców PZL WP-1 w Warszawie i PZL WP-2 w Mielcu.
Po wybuchu II wojny światowej zgłosił się do 6. Pułku Lotniczego we Lwowie i poprzez Rumunię został ewakuowany do Francji. We Francji pracował w montowni samolotów Lioré-et-Olivier LeO 451. W marcu 1940 został instruktorem pilotażu w 108 Batalionie Lotniczym w Montpellier. Po upadku Francji ewakuował się do Anglii; 27 czerwca 1940 został przyjęty do RAF-u, otrzymał numer służbowy 793604. Po przeszkoleniu latał od 27 sierpnia 1940 r. w 2 Jednostce Współpracy z Obroną Przeciwlotniczą (AACU). 15 października 1941 został ranny w locie bojowym i skierowany do szpitala wojskowego w East Kilbrick w Szkocji. 17 marca 1942 został zwolniony z RAF-u z powodu stanu zdrowia. Zmarł 19 marca 1942 roku w sanatorium RAF w Perth (Szkocja). Pochowany na tamtejszym cmentarzu Wellhill.
Życie prywatne: W 1921 roku poślubił Małgorzatę Pitroch; w 1922 urodził się ich syn Edward. Później miał jeszcze sześciu synów: Stanisława, Zbigniewa, Tadeusza, Henryka, Bogusława oraz Ignacego.
Upamiętnienie: w Krakowie w dzielnicy Podgórze jedna z ulic nosi imię Stanisława Działowskiego; Zespół Szkół Ogólnokształcących Nr 1 w Mielcu wybrał Stanisława Działowskiego na patrona.