Stanisław Marian Leszczycki
Biografia
Stanisław Marian Leszczycki urodził się 8 maja 1907 roku w Mielcu. W rodzinie prawniczej, po przeniesieniu do Krakowa ukończył szkołę powszechną i gimnazjum. Od 1917 należał do harcerstwa, a jego drużynowym był Ignacy Fik. Jako harcerz pełnił m.in. służbę gońca w wojskowym biurze werbującym ochotników do walki z bolszewicką Rosją, a w 1924 przeszedł kurs dla przewodników po Krakowie. Do końca lat dwudziestych organizował letnie obozy harcerskie.
Po maturze w 1926 roku wybrał geografię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Ze względu na trudne warunki materialne musiał podjąć pracę zarobkową. Dzięki prof. Ludomirowi Sawickiemu na drugim roku został zastępcą młodszego asystenta, a na trzecim roku – młodszy asystent (1928). Prowadził seminarium antropogeograficzne pod kierunkiem Jerzego Smoleńskiego, a później pracownię magisterską i konwersatorium ogólogeograficzne. Ukończył także etnografię i pedagogikę. W 1930 uzyskał tytuł magistra filozofii na UJ i został mianowany starszym asystentem.
Zajmował się demogeografią, badaniami osadnictwa wiejskiego (m.in. w Beskidzie Wyspowym i na Podhalu), badaniami klimatów uzdrowisk, turystyką i planowaniem regionalnym.
W 1932 na podstawie pracy Badania geograficzne nad osadnictwem w Beskidzie Wyspowym uzyskał doktorat. W 1934 rozpoczął pracę w Biurze Planu Regionalnego Podhala i Beskidu Zachodniego (od 1937 Biurze Regionalnym Planu Zabudowy Okręgu Krakowskiego). Pracę habilitacyjną Region Podhalazłożył w 1937, jednak została ona odrzucona.
Od czasów gimnazjalnych działał w Polskim Towarzystwie Tatrzańskim, założył Koło Akademickie PTT i był przewodnikiem górskim. Był popularyzatorem wiedzy krajoznawczej, wychowawcą wielu pokoleń krajoznawców i turystów. Był prezesem Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w latach 1947–1950 i Członkiem Honorowym Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego (1950). Był sekretarzem Towarzystwa Geograficznego i współtworzył liczne inicjatywy geograficzne.
Aresztowany w listopadzie 1939 w ramach Sonderaktion Krakau. Więziony we Wrocławiu, a następnie w obozach Sachsenhausen i Dachau. Po zwolnieniu w styczniu 1941 wrócił do Krakowa i podjął pracę w wodociągach miejskich; w czasie wojny działał w PPS i w Sekcji Opieki nad Przesiedlonymi i Uchodźcami Komitetu Opiekuńczego Rady Głównej Opiekuńczej, brał udział w tajnym nauczaniu na UJ i przekazywał konspiracyjne prasowe materiały.
Po wojnie kontynuował karierę naukową i dydaktyczną. W 1945 złożył pracę habilitacyjną o osadnictwie (publikowaną dopiero w 1987 jako Badania geograficzne nad osadnictwem w Południowej Anatolii). Był dyrektorem Instytutu Geografii UJ w latach 1945–1948. W Warszawie doprowadził do odbudowy gmachu i utworzenia Instytutu Geografii UW; od 1950 mieściły się w nim Instytut Geografii UW, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN oraz wspólna biblioteka geograficzna.
W latach 1950–1953 był prezesem Polskiego Towarzystwa Geograficznego, w 1954 został członkiem honorowym PTG. Był także inicjatorem i redaktorem naczelnych czasopism geograficznych, m.in. Przeglądu Geograficznego (1950–1979) i Przeglądu Zagranicznej Literatury Geograficznej.
W 1952 wszedł do pierwszego prezydium PAN; był członkiem prezydium PAN do 1968 i ponownie w latach 1978–1980; kierował Komitetem Przestrzennego Zagospodarowania Kraju (1958–1980). W 1954 mianowany profesorem zwyczajnym. Uczestniczył w pracach nad planowaniem przestrzennym kraju i atlasami geograficznymi, a także nad Narodowym atlasem Polski.
Zmarł w 1996 roku i został pochowany na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie. W 1998 nadano jego imię Instytutowi Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN.